Thích Đức Châu
Nhìn cái dáng tất tả lo cho mẹ nó mọi người xung quanh ai cũng cảm động, một thằng con trai chăm lo cho mẹ ở bệnh viện.
- Nhà chị có bao nhiêu đứa con sao tui thấy có thằng bé này lo cho chị vậy ? – Một người nhà của bệnh nhân bênh cạnh hỏi bà mẹ.
- Tôi có nhiều con lắm chị ạ. 12 đứa tất cả, ngày xưa đâu biết kế hoạch như bây giờ. Trời cho bao nhiêu thì sanh bấy nhiêu.- Người mẹ trả lời.
- Thằng này thứ mấy sao chỉ thấy mỗi mình nó ở đây lo cho chị vậy ?
- Dạ mấy anh chị con bận công việc hết nên con thay anh chị lo cho mẹ ạ - Thằng bé nhanh nhẩu trả lời thay cho sự ngập ngừng của người mẹ.
Hơn nữa tháng nay, ngày nào như ngày nấy. Thằng bé luôn túc trực bên mẹ. Ngày mẹ nó mới vào bệnh viện, bà bị hôn mê vì biến chứng của bệnh tiểu đường. Nó thức suốt đêm đứng bên ngoài buồng kiếng nhìn mẹ mà nước mắt tuôn dài. Tay nó chấp lại như đang cầu nguyện điều gì đó để cho mẹ nó mau tỉnh lại.
- Con ngồi nghỉ chút đi, mẹ con bệnh gì vậy ? – một người thân nhân bệnh nhân hỏi nó.
- Dạ mẹ con đường huyết cao nên đã hôn mê.
- Ba con đâu ?
- Dạ ba con mất cũng đã mấy năm rồi ạ.
- Có mình con nuôi mẹ con sao ? anh chị của con đâu ?
- Dạ anh chị con đưa mẹ vào rồi về rồi Bác ạ.
- Con ngồi nghỉ chút đi chứ đứng như vầy hoài sao chịu nổi. Mà con ăn gì chưa ?
- Dạ con có ăn rồi thưa Bác. Dạ không sao con đứng đợi mẹ con tỉnh có gọi thì con thấy liền ạ.
Nó đứng như vậy suốt đêm và dường như lòng hiếu thảo của nó đã đánh thức sức mạnh sinh tồn của mẹ nó. Mẹ nó đã được các bác sĩ tận tình chăm sóc nên đã hồi tỉnh. Nó gọi mẹ qua buồng kiếng mà nước mắt tuôn tràn.
Mẹ nó được ra phòng bệnh, nó mừng lắm khi nhìn thấy nụ cười của mẹ nó. Nó sửa cái gối lại cho ngay, kéo cái khăn trải giường cho thẳng, đắp cái chăn đặt dưới tay mẹ nó, vuốt lại mấy sợi tóc bạc trên vầng trán.
- Mẹ khát nước không mẹ ? mẹ ăn cháo nha mẹ ?
- Con ăn gì chưa ? con ăn chút gì đi kẻo đói bụng.
- Dạ chút con ăn.
- Sao con hay mẹ bệnh mà con vào vậy ?
- Vì con là con của mẹ mà. Nó trả lời hóm hỉnh.
Nó chẳng rời mẹ nó ngoài những lúc đi lấy thuốc hay đi mua đồ ăn uống . Nó thường kể chuyện vui cho mẹ nó nghe và chỉ khóc khi mẹ nó ngủ say. Đã đôi lần chứng kiến nó cầm tay già nua nhăn nheo của mẹ mà nước mắt lăm dài. Nó rất khẻ thức, hễ mỗi lần mẹ nó trở mình là nó ngồi dậy nhìn mẹ chờ đến khi nào mẹ nó ngủ say nó mới lặng lẽ nằm xuống chiếc chiếu ngay dưới giường của mẹ nó. Nhiều người xung quanh đều trầm trồ nói “ con trai mà chăm sóc mẹ chu đáo quá” từ việc lấy nước rửa mặt, vổ lưng, bóp tay chân nó đều làm rất tốt.
- Con thứ mấy trong gia đình vậy ?
Nó chỉ cười mà không nói. Rồi lặng lẽ bưng thau đồ của mẹ nó đi giặt.
- Nó là đứa con nuôi. – Mẹ nó trả lời.
- Chị thật là có phước. – một người nói xen vào.
Rồi người mẹ bắt đầu câu chuyện. Năm đó, khi tôi còn bán cơm gần chợ Bến Thành. Thấy một đứa bé gương mặt rất sáng sủa trong bộ đồ rách. Thỉnh thoảng chạy đến dọn bát dĩa của khách ăn xong. Mấy người làm công cho tôi sợ nó làm bể chén dĩa nên đã la nó không cho làm. Vì mỗi khi đến giờ ăn trưa nhân viên ra ăn nhiều lắm tôi cũng không để ý. Đến khi khách vắng tôi mới thấy đứa bé đó vẫn loay hoay dọn bát đĩa và chùi bàn ghế.
- Con tên gì ?
- Dạ con tên Tâm.
- Ba mẹ con đâu ?
- Dạ con không biết.
- Con ở với ai ?
- Con ở đằng công viên với ngoại.
- Ngoại con đâu ?
- Dạ ngoại con chết hơn tháng nay rồi.
- Giờ con sống với ai ?
- Dạ con sống một mình ên. Ban ngày con đi xin ăn, ban đêm con ngủ ở ghế đá công viên.
- Con bao nhiêu tuổi ?
- Dạ con tuổi con gà (lúc đó 10 tuổi).
Nghĩ lại 12 đứa con của mình tuy không giàu sang bằng ai nhưng cũng chưa chịu cảnh đói lạnh bao giờ. Nay thấy thằng bé tự nhiên thấy tội. Mà dẫn về nuôi thì ông nhà ( ông xã ) không cho. Thế là tôi phải gởi cho một người bạn lo cho nó vào học nội trú. Thỉnh thoảng có thời gian sau khi lo cho gia đình xong tôi đến thăm nó. Chủ nhật được nghỉ học thì nó lẫn quẫn bên tôi bán cơm. Mà nó thật là có hiếu, lúc nhỏ mỗi lần được nhổ tóc bạc cho tôi là nó vui lắm. khi lỡ nhổ tóc đen tôi nhăn mặt là nó khóc liền. xin lỗi rối rít. Nó học rất giỏi, mỗi lần được khen thưởng là chạy ra gian hàng của tôi khoe tíu tít và phần thưởng của nó là được tôi ôm vào trong lòng.
Ông nhà tôi rất khó, cho nên dầu rất thương nó nhưng cũng không thể dẫn về ở chung được. Thế là tôi hết nhờ người này đến người khác cho nó ở còn phần tiền bạc thì tôi cố gắng lo cho nó. Mỗi khi có cái gì ngon là nó đều để phần cho tôi. Khi thì cái bánh được chia trong lớp, trái cây trong buổi liên hoan. Nhìn những thứ đó tôi không sao cầm được nước mắt.
Ngày một lớn hơn nó càng biết thương tôi. Năm thi vào đại học nó hỏi tôi. Mẹ muốn con học trường nào ? tôi nói con thi trường nào cũng được miễn con thích là được. Rồi nó cũng đỗ vào trường kinh tế. Tôi nghĩ sẽ gởi thêm tiền cho nó học đại học, nhưng nó không nhận. Thỉnh thoảng còn mua đồ về cho tôi. Khi thì sấp vải, khi thì cái khăn quàng….khi tìm hiểu thì biết nó đi làm thêm và được học bổng toàn phần.
Năm 2004, khi nó ra làm kế toán trưởng cho một ngân hàng thì có một đôi vợ chồng đến tìm tôi nói là cha mẹ ruột của nó. Lúc đó tôi vừa mừng vừa sợ. Mừng là vì nó được gặp lại cha mẹ ruột. Sợ là vì mất đi đứa con mà chăm sóc từ nhỏ đến bây giờ. Mấy đêm liền tôi không sao ngủ được và khóc hết nước mắt. Mỗi lần nhắm mắt lại là hình ảnh thằng Tâm lại hiện lên gọi: “Mẹ ơi !”. Sau khi tìm hiểu kỷ lưỡng, tôi biết được đúng thật là cha mẹ của thằng Tâm. Ngày xưa vì một lý do đặc biệt nên đã bỏ thằng Tâm lại cho bà ngoại để đi làm ăn xa, rồi thất lạc đến nay. Họ bây giờ là chủ một tập đoàn dược liệu rất giàu có nên đi tìm lại đứa con.
Ngày gặp mặt cha mẹ ruột của nó cũng đã đến. Tôi trân mình dường như nghe được hơi thở của con. Nó hoang mang cúi đầu chào cha mẹ nó. Nhìn cha mẹ ôm nó vào lòng, thú thật, tôi như ai cắt từng đoạn ruột. Nó bây giờ đã lớn quyết định ra sao tôi cũng cam lòng, miễn sao con vui thì mình vui.
- Hôm nay con gặp lại ba mẹ con mừng lắm (nó nói trong nước mắt). Con càng mừng hơn khi biết ba mẹ khỏe và các em đều thành đạt. Con hứa sẽ sống tốt để có điều kiện chăm sóc cho ba mẹ khi ốm đau. Nhưng con xin ba mẹ cho con được chăm sóc mẹ (là tôi) cho đến trăm tuổi. Vì nếu không có mẹ nuôi dưỡng có lẽ con không sống nổi đến bây giờ.
Nghe con nói vậy, tôi muốn ngất xỉu. Chỉ biết ôm nó mà khóc. Thương nó biết bao nhiêu. Tôi không phải muốn nó đền đáp nghĩa ân gì, hay lo cho tôi điều gì cả, mà là tình thương nó đã ăn sâu vào huyết mạch rồi, nó chẳng khác gì núm ruột của tôi.
Bây giờ nó có hiếu với cha mẹ nó lắm. Khi có thời gian thì tranh thủ về thăm, mua cái này cái nọ cho ba mẹ nó và các em. Còn lại thời gian thì chăm sóc cho tôi khi đau yếu. Lúc bác sĩ nói thận tôi yếu do ảnh hưởng bệnh tiểu đường nó còn đi hỏi bác sĩ cho tôi một trái thận nữa. Tôi biết được la cho nó một trận. Nó mếu máo trả lời : “ con còn 2 trái thận tốt mà mẹ không còn sống, thì 2 trái thận đó có ích gì đâu ?”. Nhiều đêm thấy con ngồi cầm tay, miệng lâm râm nguyện giảm tuổi thọ để mẹ được sống mà thương nó làm sao.
- Mẹ …mẹ đau chỗ nào … sao mẹ khóc.. ???
Nó hốt hoảng bỏ thau đồ mới giặt xuống, quýnh quáng hỏi khi thấy nước mắt của mẹ nó.
- Mẹ không sao, mẹ kể chuyện thôi mà.
- Mẹ lại nói xấu con trai của mẹ nữa rồi phải không ?
- Thôi để con phơi đồ rồi lấy cháo mẹ ăn để uống thuốc nha.
Bóng của nó khuất dần nơi cuối hàng lang buồng bệnh với ánh mắt dõi theo cùng nụ cười hiền hòa của người mẹ thương yêu.
CÔ BÉ BÁN DIÊM
(TRUYỆN CỦA HANS CHRISTIAN ANDERSEN
VƯƠNG TRUNG HIẾU dịch )
Vào một đêm cuối năm, trời tối dần và tuyết cứ mãi rơi. Trong bóng tối giá lạnh, một cô bé đầu trần chân đất, đi dọc theo đường phố. Lúc mới ra khỏi nhà cô có mang dép nhưng chúng chẳng làm cô ấm được bao nhiêu. Trước khi qua đời, mẹ cô đã mang đôi dép này đến mòn vẹt đi. Chúng rộng đến nỗi cô bé làm vuột khỏi chân mình khi hấp tấp băng qua đường để tránh hai chiếc xe ngựa phóng vụt qua. Một thằng nhóc bụi đời đã cướp mất chiếc dép của cô và chiếc còn lại cô cố tìm nhưng chẳng thấy.
Cô bé cầm bó diêm trong tay. Suốt ngày ấy, chẳng ai mua giúp hoặc cho cô một xu nhỏ. Cô bé đói rét, thất thểu bước những bước run rẩy trông thật tội nghiệp. Những bông tuyết rơi trên mái tóc dài ướt, dán sát từng lọn quanh khuôn mặt xanh lướt.
Cô bé lang thang mãi, cuối cùng uể oải ngồi phệch xuống góc đường giữa hai ngôi nhà, co đôi chân khẳng khiu sát người. Cô bé không dám về nhà: bố sẽ đánh chết vì cô bé không đem được ít tiền về để mua bánh mì. Vả lại căn nhà của cô lạnh lắm, mặc dù mái nhà đã được che bằng rơm và giẻ rách , nhưng gió và tuyết vẫn lọt vào.
Cô bé mới đáng thương làm sao! Cô nghĩ rằng có thể sưởi ấm những ngón tay bằng cách đánh lên một que diêm. Và cô rút ra một que diêm quẹt lên tường. Que diêm bùng lên một ánh lửa rực rỡ y như một ngọn nến và cô lấy tay che quanh ngọn lửa ấm áp đó. Ánh sáng kỳ diệu thay! Cô bé tưởng mình đang ngồi trước một lò sưởi có ngọn lửa tuyệt đẹp. Cô duỗi chân ra, mong đôi chân được sưởi ấm đôi chút. Nhưng xui xẻo quá, ánh lửa tắt ngấm, lò sưởi biến mất, chỉ còn cô ngồi buồn bã với que diêm cháy dở trên tay.
Cô bé bật thêm một que diêm nữa. Que diêm cháy sáng rực rỡ. Và khi ánh lửa rọi vào bức tường, dường như cô bé có thể nhìn thấy căn phòng trong bức tường giống như cô đang xem gương vậy. Trong đó có cái bàn trải khăn trắng tinh, những chiếc ca sứ và ở một đầu bàn lại có một con ngỗng quay bốc hơi nóng sốt nữa . Nhưng que diêm lại tắt nữa rồi, trước mặt cô bé chỉ còn bức tường dày lạnh lẽo.
Cô bé đánh một que diêm khác và lần này cô thấy mình đang ngồi trước một cây Noel tuyệt đẹp .
Cây Noel này lớn và lộng lẫy hơn cây Noel mà cô bé thấy trong dịp lễ Giáng Sinh năm ngoái qua cửa sổ nhà một thương gia giàu có. Hàng ngàn ngọn nến cháy sáng giữa các cành lá xanh tươi và những bức tranh xinh xắn giống như những bức treo trên bốn cây cao mà cô thường thấy trong cửa hàng. Cô bé đứa tay sờ vào những bức tranh nhưng que diêm lại tắt. Song ánh hào quang trên cây Noel bay dần lên trời, cao tít như những vì sao. Rồi một ánh sao rơi, rơi xuống mãi, để lại một vệt sáng dài in trên bầu trời. "Có người chết rồi !" Cô bé nói thầm vì bà của cô đã kể cho cô nghe rằng khi một vì sao rơi, ắt có một linh hồn bay lên thiên đường. Cô bé chợt nhớ đến bà, người duy nhất trên đời yêu thương cô, nhưng bà đã qua đời rồi.
Cô bé đánh một que diêm khác lên tường, và chao ôi, một ánh lửa bừng sáng chung quanh cô bé và ngay giữa vầng sáng đó, người bà yêu dấu đang đứng nhìn cô mỉm cười.
"Bà ơi !", Cô bé kêu lên - "Bà cho cháu theo với, cháu sợ khi diêm tắt bà lại biến mất như chiếc lò sưởi, bữa ăn ngon và cây Noel lúc nãy thôi!". Rồi cô bé vội vàng quẹt những que diêm còn lại. Vì cô muốn giữ người bà yêu dấu ở lại với mình càng lâu càng tốt. Những que diêm sáng rực đến nỗi bầu trời rạng rỡ hơn như có mặt trời. Người bà của cô chưa bao giờ lại cao lớn và đẹp như lúc này. Bà ôm cô bé vào lòng. Trong cảnh rực rỡ ngập tràn hạnh phúc ấy, hai bà cháu bay lên trời, xa dần trần gian để đến nơi mà hai người không còn đói lạnh và cảm thấy đau khổ nữa....
Sáng hôm sau, một ngày đầu năm gió lạnh, ở góc đường giữa hai ngôi nhà ấy, người ta thấy cô bé bán diêm, gương mặt tái mét nhưng đôi môi vẫn mĩm cười. Cô ngồi tựa lưng vào tường, tuyết phủ kín nửa người và đã bị chết cóng trong cái đêm cuối cùng của năm ấy. Bên cạnh cô, một nắm que diêm vương vãi đã cháy tàn. Thiên hạ bảo nhau: "Cô bé đã cố sưởi cho ấm đấy !". Nhưng không ai biết được cô bé đã nhìn thấy những hình ảnh tuyệt đẹp và lộng lẫy như một giấc mơ. Cô bé đã cùng người bà thân yêu bước vào một năm mới ngập tràn hạnh phúc.
MERRY CHRISTMAS
THẦY KHÁNH TỪ,THẦY TƯỜNG THANH
VÀ ĐẠI GlA ĐÌNH TUỆ UYỂN :-)
VÀ ĐẠI GlA ĐÌNH TUỆ UYỂN :-)
Mày về không?
Nó quay lại nhìn thẳng vào đôi mắt người bạn, thoáng sững sờ, giọng nghe đăng đắng: “Không”.
Cả hai bỗng dưng im lặng. Con thằn lằn sau khi chén no nê muỗi, rững mở “ tắc tắc” mấy tiếng rồi lười nhác, chuồn vào máng đèn neon cũ kĩ của căn phòng trọ, trốn mất. “Khuya rồi, mày tắt đèn đi. Mai còn lên trường sớm”
Nó thao thức. Ca chạy bàn tiệc đám cưới hồi chiều làm người nó ê ẩm, chân tay mỏi nhừ. “Năm chục ngàn trừ mười ngàn làm vỡ một cái chén”. Tay quản lý lạnh lùng, nói. Máu trong người nó sôi lên, thực sự nó không làm bể cái chén đó. Ông khách say mèm biểu nó đưa cái chén, ổng cầm làm sao rớt cái choang. Tiếng vỡ thu hút tất cả ánh mắt thực khách trong nhà hàng, quê độ trước nhiều cái nhìn, ông khách gân cổ chửi bới: “Đồ cà thọt! Phục vụ gì kỳ quá”. Tay quản lý vội vàng chạy lại, khúm núm: “Dạ dạ, tụi em xin lỗi”, rồi quay qua liếc nó, lém xẹm: “Xớ rớ đứng làm gì, dọn đi”. Nó chẳng có lấy cơ hội thanh minh cho mình từ đầu buổi đến cuối buổi.
Đứa bạn cũng thao thức, ba năm rồi chưa nhỉ?! Ngày chuẩn bị lên thành phố trọ học, hai đứa hãnh diện xếp hành trang vào hai cái va ly gỗ. Ba thằng bạn là thợ mộc giỏi trong làng, ông quyết định đóng hai cái va ly và không bao giờ biết chúng sẽ là duy nhất ông từng đóng. Lựa ván trắc hương, ông bào bằng lưỡi bào bén đến nổi chỉ cần cọng tóc sợt qua, nó đứt làm nhiều phần. Xong, ông trân trọng khắc tên con mình lên trên: “Nhất Minh”, chiếc kia tên con nhà hàng xóm: “Văn Đạt”. Hai chiếc va ly còn trong góc phòng đó, vậy mà ông… cơn lũ năm trước cuốn phăng biệt tích. Tiếc thớt gỗ đầu nguồn trôi về, ông băng ra suối vớt.
Đứa bạn thở dài, lẩm bẩm tính: “tiền nhà bảy trăm, điện nước một trăm, má mới gửi một triệu, nó đưa thêm bốn chục hồi chiều, vị chi còn dư hai trăm bốn chục, đủ mua hai vé xe”. Nó quay qua lay bạn: “Mày về đi, mình đủ tiền mà. Vô lại nhà tao lo…”. Thấy lỡ lời, nó lặng câm. Bên kia nằm im ru, đau đớn. Lá thư má nó gửi, xếp gọn dưới đáy va ly, dòng cuối nhòe đi vì nước mắt má: “ Con ráng chờ má ít bữa nha con, má gửi tiền vô”. Ít bữa là đã hai tháng. Tuần rồi nó viết về nhà, dứt khoát: “Tết, con ở lại thành phố, mùa này con được nghỉ học, nhiều việc làm thêm. Má nhớ nhắc thằng Ba chăm vườn tược, lo quét dọn nhà cửa, lau bàn thờ ông bà và ba. Má yên tâm, con biết tự giữ gìn sức khỏe”.
Nhận được thư, má nó thức trắng. Sáng mai, tóc bạc đầy.
Hai mươi bảy tết.
Bến xe Miền Đông kín người, gã quày quã xốc lại cái túi xách sau lưng chen chân lên xe. Lòng vui như mở hội, chín tiếng nữa là về tới, ba mẹ chắc mừng lắm. Gã ngồi vào ghế, số hai mươi chín, sát bên cửa sồ, chật như nêm.
Xe chạy.
Gã tì mặt vào cửa nhìn cảnh Sài Gòn lùi dần sau xe. Đây là đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, chốc nữa xe sẽ qua cầu Bình Triệu, kế tiếp là ngã tư Bình Phước, rẽ sang quốc lộ 1.
Bóng ai như bóng thằng bạn vừa đạp ngược lại. Cái bóng đó sao lầm được, một chân cà thọt. Gã hét lên: “Dừng, dừng bác tài ơi!”.
Trên xe nhốn nháo, tay lơ xe cáu kỉnh: “Gì vậy cha nội?”. Gã vội lôi chiếc túi xách trên giá hành lý: “Dừng đi”.
Xe tấp vào lề. Gã nhảy xuống, chạy miết theo hướng về Sài gòn.
Mày ơi! Tao ở lại.
Ba mươi Tết,
Thằng Ba quét xong vườn nhà hàng xóm, liền thở cái “phù”. Má nó biểu nó qua đây phụ bác Tư. Tội nghiệp, hai ông bà chỉ có mỗi anh Đạt.
Nó chống cái chổi lên cằm ra chiều nghĩ ngợi: “Tết đến rồi, sao giờ hai ổng chưa về hén?”. Lòng nôn nao.
Ngoài hiên, mai nở vàng rực. Mùa mai hiếm.
Đã bao chuyến đi và về như con thoi nhưng hắn lười, không đặt chân thăm lại ngôi chùa cũ. Hồi còn làm hướng dẫn tuyến điểm ở phố biển, hắn ghé chùa ngày một, thuộc lòng từng người hành khất ngồi lê lết hai bên lối đi của 152 bậc tam cấp dẫn lên Kim Thân Phật Tổ.
Một người bạn nghiêm nghị nhắc hắn "hôm nay là cơ hội cuối để anh thực hiện lời hứa”. Hắn giật mình nhớ ra, đời hắn hứa thật nhiều mà thất hứa cũng thật nhiều. Làm họ Hứa cũng chẳng vui vẻ gì, mỗi lần thất hứa người ta phải trát lên khuôn mặt một lớp, lâu ngày dày lên, thế mới có câu tục ngữ: "mặt dày, mày dạn”
Hắn thích chữ “lam” trong từ “Già-lam”. Già-lam, nói cho đủ là Tăng-già-lam-ma, được phiên âm từ tiếng Phạn là Sangharama, nghĩa là nơi cư trú của tăng chúng, dịch là tu viện, chùa chiền … đều được. Theo thời gian biến hóa của ngôn ngữ, nó còn được viết tắt chỉ một chữ “lam”. Tiếng Việt mình có thuật ngữ “Danh lam thắng cảnh”, nhưng ít ai hiểu nguồn gốc của chữ “lam”, nghĩa là “chùa” này.
Ngoài ra, “lam” còn là tính từ chỉ màu sắc. Cái màu thanh tịnh thường thấy ở chùa hòa lẫn cái màu chiều bảng lãng khi nắng vừa tắt bên kia trời tạo ra một không gian thoáng đãng, vô thường. Lời hứa của hắn nằm ngay dưới chân Kim Thân Phật Tổ, nơi có bức tượng nhỏ của hòa thượng Bồ Tát Thích Quảng Đức, người đã đi từ chùa Từ Đàm Huế vào Sài gòn, rồi tự nhúng mình vào biển lửa năm 1963, ngày 11 tháng 6. Hắn nhớ rõ bức ảnh chụp ông tự thiêu treo trên chiếc xe Austin tại chùa Thiên Mụ Huế, sắc mặt ông hoàn toàn điềm nhiên dù thân xác cháy rụi. Từ bức ảnh được đăng trên trang nhất các báo lớn, nó đã tạo ra làn sóng phản đối chế độ Ngô Đình Diệm và cuộc chiến phi lí diễn ra ở Miền Nam Việt Nam. Toàn văn tâm nguyện cuối cùng của vị hòa thượng nồi tiếng này như sau:
Tôi pháp danh Thích Quảng Đức, Hòa thượng trụ trì Chùa Quán Âm Phú Nhuận (GiaĐịnh).
Nhận thấy Phật giáo nước nhà đương lúc ngửa nghiêng, tôi là một tu sĩ mệnh danh là trưởng tử của Như Lai không lẽ cứ ngồi điềm nhiên tọa thị để cho Phật Pháp tiêu vong, nên tôi vui lòng phát nguyện thiêu thân giả tạm này cúng dường chư Phật để hồi hướng công đức bảo tồn Phật giáo.
Nhận thấy Phật giáo nước nhà đương lúc ngửa nghiêng, tôi là một tu sĩ mệnh danh là trưởng tử của Như Lai không lẽ cứ ngồi điềm nhiên tọa thị để cho Phật Pháp tiêu vong, nên tôi vui lòng phát nguyện thiêu thân giả tạm này cúng dường chư Phật để hồi hướng công đức bảo tồn Phật giáo.
Mong ơn mười phương chư Phật, chư Đại Đức Tăng Ni chứng minh cho tôi đạt thành chí nguyện như sau:
1. Mong ơn Phật Tổ gia hộ cho Tổng Thống Ngô Đình Diệm sáng suốt chấp nhận năm nguyện vọng tối thiểu của Phật giáo Việt Nam ghi trong bản tuyên ngôn.
2. Nhờ ơn Phật từ bi gia hộ cho Phật giáo Việt Nam được trường cửu bất diệt.
3. Mong nhờ hồng ân chư Phật gia hộ cho chư Đại đức Tăng Ni, Phật tử Việt Nam tránh khỏi tai nạn khủng bố bắt bớ giam cầm của kẻ gian ác.
4. Cầu nguyện cho đất nước thanh bình, quốc dân an lạc.
Trước khi nhắm mắt về cảnh Phật, tôi trân trọng kính gởi lời cho Tổng Thống Ngô Đình Diệm nên lấy lòng bác ái từ bi đối với quốc dân và thi hành chánh sách bình đẳng tôn giáo để giữ vững nước nhà muôn thủa.
Tôi tha thiết kêu gọi chư Đại Đức Tăng Ni và Phật tử nên đoàn kết nhất trí hy sinh để bảo tồn Phật giáo.
Nam Mô Đấu Chiến Thắng Phật
Làm tại chùa Ấn Quang, ngày mùng 8 tháng 4 nhuần năm Quý Mão
Tỳ kheo Thích Quảng Đức
Kính bạch
Sự kính cẩn thật lâu trước nén nhang làm một người khách nước ngoài ngạc nhiên. Ông ta phân vân rồi bước đến hỏi hắn: "Vị mà mày đang cầu khấn là ai thế?”. Hắn lảng tránh câu hỏi, chỉ lên bức tượng Kim Thân Phật Tổ hỏi ngược lại: "Mày biết làm thế nào người ta đặt được phần đầu bức tượng nặng hàng tấn lên trên thân không?” .Vi khách suy nghĩ một lát rồi nói: "Chắc bằng trực thăng vận tải”. Hắn cười phá lên: "Đúng, bằng một chiếc trực thăng của quân đội Mỹ” và kể cho ông ta nghe vì sao hắn tới đây. Đến đoạn về hòa thượng Thích Quảng Đức, vị khách reo lên lịa lịa: "Đúng, đúng tao có thấy bức ảnh trên báo hồi tao còn nhỏ” làm gã hướng dẫn đi theo vị khách trố mắt ra chẳng hiểu ất giáp gì. Hắn bảo với vị khách: "Ông ấy đấy". Cả hai đứng trầm ngâm nhìn bức tượng, cuối cùng vị khách thốt lên: “Chẳng ai được gì sau cuộc chiến đó”. Hắn gật đầu đồng ý: “Ngoại trừ sự mất mát quá lớn”.
Chia tay vị khách, hắn lững thững xuống núi. Vẫn là phố biển xưa trong tầm mắt vậy mà giờ đây sao xa lạ quá chừng. Vẫn là vùng đất “tứ thủy triều quy, tứ thú tựu”, dưới chân hắn chính là hòn Trại Thủy, hình con dơi trong tứ linh mà nghe lòng mình thở dài về một tình yêu vừa hiện hữu. Hắn móc điện thoại gọi cho người bạn cũ: "Mày đến quán Ớt Xanh, 9 giờ tao phải lên xe”
Hôm đó ngày gì hắn chẳng nhớ, Phật tử tập trung dưới chùa vui chơi sinh hoạt. Hắn bàng hoàng nhận ra một chiếc áo lam, ai như dáng quen trong giấc chiêm bao để buổi chiều rơi nhanh xuống.
Phố lên đèn rồi.
Nguyễn Quang Lộc ( Ninh Hòa)
